Blue Dialogue

Blue Dialogue:
Congreszaal

Tijdens Blue Dialogue staat het gesprek centraal. In vier dialogen gaan experts, onderzoekers en mensen uit de politiepraktijk met elkaar én met het publiek in gesprek over actuele vraagstukken binnen de politie.

Blue Dialogue: In de naam der wat, vijf jaar later

In 2021 heeft de Politieacademie, op verzoek van de Korpschef, de politie een kritische spiegel voor te houden: welke veranderingen spelen zich af in de samenleving, hoe verandert dat de politie en blijven we toch de politie die we willen zijn? Dat resulteerde in een bundel essays met als titel :In naam der wat? Als we die bundel vandaag opnieuw lezen, valt op dat de bundel niet alleen een reflectie was op de politie van 2021, maar vooral een waarschuwing voor institutionele traagheid in een snel veranderende samenleving. De centrale les is dat de politie haar legitimiteit niet vanzelf behoudt. Technologie, maatschappelijke fragmentatie, AI, georganiseerde criminaliteit en veranderende verwachtingen van burgers dwingen de politie om opnieuw te definiëren wat goed politiewerk is. Richting 2030 betekent dat niet alleen investeren in technologie of capaciteit, maar vooral institutioneel herpositioneren. De grootste uitdaging voor de politie is namelijk waarschijnlijk niet technisch, maar normatief en organisatorisch: hoe blijft de politie een democratisch gelegitimeerde publieke institutie in een samenleving waarin informatie, toezicht en gedragssturing steeds meer buiten de overheid plaatsvinden?

Marco Derksen en Gerard Kuijlaars (beiden van de Politieacademie en de landelijke portefeuille digitale transformatie) gaan in een serie podcasts in gesprek met de stellers van In naam der Wat? Wat hebben we gezien in de afgelopen vijf jaar? Wat is er gebeurd met de kritische reflectie en welke lessen kunnen we daaruit trekken? In elke Podcast staat een ander thema centraal, dat als rode draad uit de bundel naar voren komt. De eerste Blue Dialoog op 12 november is tevens de opname van de eerste podcast uit deze serie. Daarin gaan zij in gesprek met Wouter Stol (hoogleraar en lector cyberveiligheid) en Maike Borst (coördinator digitale transformatie, eenheid Noord-Holland) over het thema: het monopolie van de politie op sociale controle. 5 jaar geleden stelde Wouter Stol dat de politie moet opschuiven van “directie” naar “regie”, en een ‘autoriteit fatsoenlijke rechtshandhaving’ zou worden. Wat is er sindsdien gebeurd in de samenleving: is de politie inderdaad in een meer regisserende rol gekomen, of heeft de AI-ontwikkeling het beeld van informatiemonopolie en sociale controle alleen maar verder versterkt?

Blue Dialogue: Kernwaarde verbindend

Verbinding is een van de vier kernwaarden van de politie. Maar wat betekent dat eigenlijk? Hoe doe je dat, en wie doet dat? In het onderzoek Kernwaarde: verbindend keken we hoe de politie in vier superdiverse grote-stadswijken invulling geeft aan verbinding binnen het gebiedsgebonden politiewerk. Uit het onderzoek blijkt dat veel politiemensen het belang van goede relaties met de samenleving wel voelen, maar dat dit bewustzijn sterk afhankelijk is van de individuele agent. Een politie die écht verbonden is met de samenleving vraagt om meer dan gemotiveerde individuen: het vraagt om een organisatie die hier gericht in investeert. Met tafelgasten uit de praktijk en het onderwijs gaan we in gesprek over hoe we politiemensen -zouden moeten- voorbereiden op en ondersteunen bij het maken én onderhouden van verbinding. 
Sara Stronks en Otto Adang

Blue Dialogue: De toekomst van AI voor het politiewerk

AI verandert het politiewerk. In de opsporing kan het rechercheurs helpen sneller door grote hoeveelheden data te gaan, van camerabeelden tot inbeslaggenomen telefoons. In intelligence kan het patronen en verbanden zichtbaar maken die anders verborgen blijven. Binnen GGP kan het agenten helpen bij het opstellen van verslagen en het snel beschikbaar maken van informatie op straat. Tegelijkertijd roept het inzetten van AI vragen op over bias in data, de uitlegbaarheid van uitkomsten, en de legitimiteit van de politie in de samenleving.  Tijdens deze dialoog bekijken we dit onderwerp vanuit verschillende hoeken. Wetenschap laat ons zien wat werkt en houdt de verwachtingen van AI realistisch. De operatie weet welke toepassingen in de praktijk echt werken en waar het vastloopt. Het onderwijs is nodig om politiemedewerkers voor te bereiden op het werken met technologie en leert hen kritisch te blijven. De mens blijft belangrijk, de burger die eerlijk behandeld wil worden en de collega die verantwoordelijk blijft voor de beslissingen die gemaakt worden. De organisatie zorgt voor ruimte, de regels en de cultuur te creëren om dit verstandig te doen. Die perspectieven botsen soms, en dat is precies waar we vandaag met een aantal experts de dialoog over aangaan. Waar maakt AI het politiewerk beter, en waar liggen de risico’s?
Ana Barros en Wendy Schreurs

Blue Dialogue: Nooit meer wegkijken? Naar een betekenisvolle aanpak van uitsluiting, discriminatie en racisme binnen de politie. 

Na het verschijnen van de documentaire ‘de blauwe familie’ in 2022 stelde de politie stelt dat zij ‘nooit meer wil wegkijken’ in gevallen van uitsluiting, discriminatie en racisme. Inmiddels zijn er diverse beleidsmaatregelen getroffen door de politie, gericht op het uitdragen en expliciteren van de norm, herzien van het disciplinair proces, erkenning en herstel en leiderschapsontwikkeling (Wallage & Tuzani, 2024). Hoewel diverse onderzoeken sinds de jaren ’90 laten zien dat bepaalde groepen medewerkers vaker de organisatie verlaten vanwege negatieve ervaringen op de werkvloer, is weinig bekend over de manier waarop er binnen de organisatie wordt gereageerd wanneer medewerkers aangeven dat zij te maken krijgen met uitsluiting, discriminatie en/of racisme. Maike Gieling en Elga Sikkens onderzochten hoe er opvolging wordt gegeven aan interne meldingen en welke factoren een succesvolle opvolging bevorderen of juist belemmeren (Gieling & Sikkens, 2026). De vraag is: Wat is er nodig om tot een betekenisvolle aanpak van normoverschrijdend gedrag te komen? Zijn de maatregelen die na het verschijnen van de documentaire zijn getroffen voldoende? Op basis van de uitkomsten van het onderzoek gaan we in een panel met onderzoekers en experts uit de praktijk in op deze vragen. Daarbij zullen we in het bijzonder stilstaan bij het belang van én de dilemma’s rondom een herstelgerichte benadering. 
Maike Gieling